Latihan cetak

Ringkasan bab

Pilihan raya merupakan asas berkerajaan sendiri. Di negara kita, pilihan raya bermula di peringkat majlis perbandaran, diikuti peringkat negeri dan seterusnya Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan 1955. m/s 196 Selepas pilihan raya itu, Parti Perikatan membentuk Kerajaan Persekutuan dan Tunku Abdul Rahman dilantik sebagai Ketua Menteri yang pertama, manakala keanggotaan MPP turut berubah. m/s 204 Kabinet pertama yang dibentuk selepas Pilihan Raya Umum 1955 memainkan pelbagai peranan ke arah berkerajaan sendiri. m/s 206

8.1 Perkembangan pilihan raya

Pilihan raya memberikan peluang kepada rakyat untuk memilih wakil atau parti yang akan membentuk kerajaan. Pilihan raya di Persekutuan Tanah Melayu diadakan selaras dengan peruntukan dalam perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948. Ordinan Pilihan Raya Pihak Berkuasa Tempatan diwujudkan pada tahun 1950 dan memberikan kuasa kepada majlis tempatan untuk mengadakan pilihan raya. m/s 196

Pilihan raya majlis perbandaran yang pertama diadakan di George Town, Pulau Pinang pada tahun 1951 untuk memilih sembilan orang ahli Pesuruhjaya Perbandaran; sebelum itu, ahli Majlis Perbandaran dilantik oleh Gabenor Negeri-negeri Selat. Seramai 14514 orang pengundi mendaftar. m/s 197 Dalam Pilihan Raya Majlis Perbandaran Kuala Lumpur pada Februari 1952, UMNO bahagian Kuala Lumpur dan MCA bahagian Selangor bergabung, dan gabungan ini dikenali sebagai Perikatan. Pada tahun 1954, Perikatan UMNO-MCA memenangi 226 daripada 268 kerusi dalam pilihan raya negeri, tanda masyarakat menerima kerjasama antara kaum. m/s 197 Pilihan Raya Majlis Perbandaran Kuala Lumpur merebut 12 kerusi bagi kawasan Sentul, Bangsar, Imbi dan Petaling Jaya, dan pilihan raya seterusnya diadakan di Johor Bahru, Ipoh, Alor Setar, Melaka dan Seremban. Kerjasama UMNO-MCA terus menang di kerusi majlis perbandaran yang dipertandingkan. m/s 197 Pilihan raya peringkat awal ini menyedarkan rakyat tentang amalan demokrasi dan menjadi persediaan ke arah berkerajaan sendiri. m/s 197

8.2 Pilihan Raya Umum Pertama

Pilihan Raya Umum Pertama perlu diadakan bagi merintis jalan ke arah kemerdekaan, dan pengisytiharannya dibuat oleh Sir Donald MacGillivray. Prosesnya meliputi penetapan bilangan ahli MPP, penentuan sempadan, pendaftaran pengundi, penamaan calon, kempen, mengundi, pengiraan undi dan pengumuman keputusan. m/s 198 Jawatankuasa Pilihan Raya yang dibentuk pada 1 Februari 1954 mengeluarkan Bentuk A dan Bentuk B. Tunku Abdul Rahman dan Parti Perikatan memilih Bentuk A (60 ahli dipilih), sedangkan Jawatankuasa Pilihan Raya memilih Bentuk B (44 ahli dipilih). m/s 198

Pada 21 April 1954, Tunku Abdul Rahman berangkat ke London bersama-sama dengan Tan Cheng Lock dan T.H. Tan, kemudian disertai oleh Dato’ Abdul Razak Hussein, untuk menuntut tiga perlima anggota MPP dipilih melalui pilihan raya. Rundingan dengan Oliver Lyttelton pada 14 Mei 1954 gagal, tetapi akhirnya 52 orang ahli MPP dipersetujui untuk dipilih melalui pilihan raya. Rang Undang-Undang Pilihan Raya diluluskan pada 18 hingga 19 Ogos 1954. m/s 199 Siti Rahmah Kasim yang berumur 23 tahun menghulurkan gelang emasnya untuk membiayai tambang Tunku ke London, lalu kaum ibu lain turut menderma barang kemas. m/s 199 Sebelum ini, keanggotaan MPP dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi British dengan mengundang parti politik, pertubuhan kaum serta badan pekerja, perniagaan dan perusahaan. m/s 199

Prosesnya bermula apabila Suruhanjaya Penentuan Sempadan Kawasan ditubuhkan dan berjaya membentuk 52 kawasan pilihan raya pada 26 April 1954. Pendaftaran pengundi bermula pada 18 Oktober 1954 dan penamaan calon pada 15 Jun 1955. Pengundi dan calon mestilah warganegara Persekutuan Tanah Melayu dan berumur 21 tahun ke atas; calon juga perlu berpengetahuan dalam bahasa Inggeris dan bahasa Melayu. British melantik T.E. Smith untuk menyelia urusan pilihan raya. m/s 200 Selepas itu, kempen pilihan raya berlangsung selama 45 hari dan rakyat keluar mengundi pada 27 Julai 1955. Peti undi kemudian dibawa ke pusat pengiraan undi sebelum keputusan diumumkan. m/s 201 Daripada 1280000 pengundi, 84.2 peratus ialah orang Melayu. Perikatan memenangi 51 daripada 52 kerusi dengan 79.6 peratus undi, manakala Parti Islam Se-Tanah Melayu memenangi satu kerusi. Agihan kerusi berbeza mengikut negeri: Perak menerima 10 kerusi, Johor lapan dan Perlis satu. m/s 202

Di Sarawak, pilihan raya tempatan pertama diadakan pada tahun 1956 bagi Kuching Municipal Council, diikuti Sibu Urban District Council pada tahun 1957. Di Sabah, pilihan raya kerajaan tempatan pertama diadakan pada 16 Disember 1962 untuk 118 kawasan. m/s 203 William Tan dipilih sebagai Pengerusi pertama KMC, manakala Ting Chew Huat menjadi Pengerusi SUDC. Di Sabah, 202 calon bertanding dan USNO memenangi 54 kawasan. Pilihan raya ini membuka peluang yang adil kepada rakyat untuk mengambil bahagian dalam politik tempatan. m/s 203

8.3 Majlis Perundangan Persekutuan

Selepas kemenangan besar dalam pilihan raya 1955, Perikatan membentuk Kerajaan Persekutuan. MPP 1948 mempunyai 77 ahli, termasuk 52 ahli tidak rasmi yang dilantik, manakala MPP 1955 mempunyai 100 ahli, termasuk 52 orang yang dipilih melalui pilihan raya. m/s 204 Kesannya, kuasa pegawai British beransur-ansur dipindahkan kepada rakyat tempatan dan Sistem Ahli dimansuhkan, walaupun Pesuruhjaya Tinggi British masih memegang kepimpinan peringkat atasan. m/s 204

Pembentukan MPP menunjukkan kompromi melalui perkongsian kuasa antara kaum bagi mencapai kemerdekaan. Dalam ucapan pembukaan MPP pada 31 Ogos 1955, Tunku Abdul Rahman menyifatkannya sebagai “hari yang amat penting dalam sejarah Majlis ini”. Majlis ini bersidang buat julung-julung kalinya di Dewan Tunku Abdul Rahman, Jalan Ampang, Kuala Lumpur, dengan Raja Muhammad Uda sebagai Yang Dipertua. Halimaton Abd Majid menjadi ahli wanita pertama MPP. m/s 205 Parlimen Persekutuan Malaya kemudiannya ditubuhkan pada 11 September 1959, dan persidangan pertamanya pada 12 September 1959 dirasmikan oleh Yang di-Pertuan Agong pertama, Tuanku Abdul Rahman ibni Almarhum Tuanku Muhammad. m/s 205

8.4 Kabinet pertama

Kabinet pertama dibentuk selepas Pilihan Raya Umum 1955 oleh Ketua Menteri Tunku Abdul Rahman. Kabinet ini dibarisi oleh 10 orang Menteri dan tiga orang pegawai British, lalu diumumkan oleh Sir Donald MacGillivray pada 4 Ogos 1955 di King’s House, Kuala Lumpur. m/s 206 Peranan kabinet pertama ialah membincangkan soal kewangan dan keperluan orang tempatan dalam perkhidmatan awam, membincangkan isu keselamatan dalam negeri dan pertahanan, serta menyambung sistem Majlis Mesyuarat Persekutuan yang berasaskan Model Westminster, iaitu sistem pemerintahan demokrasi mengikut Britain. Kabinet juga berusaha mengurangkan kuasa pentadbiran British dan meminta Kuasa Veto Pesuruhjaya Tinggi dibatalkan. m/s 206 Tunku bertanggungjawab menunaikan mandat rakyat untuk mencapai kemerdekaan; Dato’ Abdul Razak Hussein membina bangsa bersatu melalui pendidikan; V.T. Sambanthan mengurangkan pegawai Eropah dalam MCS; dan Leong Yew Koh meningkatkan mutu perkhidmatan kesihatan. Leong Yew Koh juga bertanggungjawab memenuhi manifesto Parti Perikatan dalam tempoh negara menuju berkerajaan sendiri. m/s 207 Kabinet ini memperlihatkan barisan pemimpin yang berwibawa yang bekerjasama dan berkongsi kuasa antara satu sama lain. Sebagai warganegara, kita perlu menggunakan hak memilih wakil dengan bijak bagi meneruskan amalan demokrasi. m/s 207